Büyük Hun İmparatorluğu
Büyük Hun İmparatorluğu (Asya Hun Devleti), MÖ 209'da Mete Han tarafından kurulan; Türk tarihinin ilk büyük siyai ve askeri birliğidir. Onluk teşkilat, atlı ordu ve 'kut' anlayışı bütün sonraki Türk devletlerinin modeli oldu.
Kuruluş ve Yükseliş
Mete Han, MÖ 209'da Hun boylarını tek bayrak altında topladı; doğuda Tung-hu, batıda Yüe-çi seferleriyle imparatorluk sınırlarını Okyanus'tan Türkistan'a kadar genişletti. MÖ 200 Baideng'de Çin imparatorunu kuşatarak Han hanedanını vergiye bağladı.
Teşkilat ve Kültür
Onluk sistem (10-100-1000-10000), Türk ordu ve devlet geleneğinin temeli oldu. Göçebe ekonomi, demircilik ve bozkır ticareti gelişkindi; ölümden sonra büyük tümülüsler (kurganlar) bıraktılar.
Dağılması
MÖ 46'ya doğru iç taht kavgaları ve Çin'in böl-yönet politikası sonucu imparatorluk ikiye bölündü; Güney Hunları Çin'e bağlandı, Kuzey Hunları batıya göç etti. Hun mirası, Avrupa Hunları (Attila) ve sonraki göçebe imparatorluklarında yaşadı.
Bozkır Uygarlığı
Hunlar; demircilik, at koşum takımları ve kompozit yay teknolojisiyle bozkır savaşının üstünlüğünü kurdular. Kurgan kültürü ve hayvan üslubu sanatı, sonraki bütün göçebe imparatorlukların görsel dilini besledi.
Kronoloji
MÖ 209
Mete Han'ın tahta çıkışı ve imparatorluğun kuruluşu
MÖ 200
Baideng zaferi: Çin vergiye bağlandı
MÖ 46
İmparatorluğun bölünmesi
Öne Çıkan Bilgiler
- MÖ 209'da Mete Han ile ilk büyük Türk birliği
- Onluk sistem yüzyıllarca Türk ordusunun temeli oldu
- Çin'i 200 yıl vergiye bağlayan diplomatik güç
Sık Sorulan Sorular
İlk Türk devleti hangisidir?
Asya Hun Devleti (Büyük Hun İmparatorluğu), Mete Han döneminde MÖ 209'da büyük imparatorluk haline geldi.
Mete Han kimdir?
Büyük Hun İmparatorluğu'nu kuran, onluk teşkilatı düzenleyen ilk büyük Türk hükümdarıdır (MÖ 209-174).