Hârizmî (el-Harezmi)
780 — 850
Matematikçi · Astronom
Hârizmî (780-850), cebirin (algebra) kurucusu ve algoritma kavramının adı olduğu bilinmektedir: 'algoritma' kelimesi onun isminden (algoritmi) gelir; 'cebir' de onun el-Cebr ve'l-Mukâbele kitabından Batı'ya geçmiştir.
Cebirin Doğuşu
el-Cebr ve'l-Mukâbele, denklemleri sistemli çözme sanatını kurdu; lineer ve kuadratik denklemlerin çözüm yöntemlerini adım adım öğretti. Kitap 12. yüzyılda Latinceye çevrildi ve Avrupa matematiğinin dönüşümünü başlattı.
Rakamlar ve Astronomi
Hint-Arap rakamlarını ve sıfırı Batı'ya tanıtan kitaplardan birini yazdı; Bağdat Beytü'l-Hikme'sinde astronomi tabloları (Zîc) hazırladı.
Algoritmalar ve Kelimeler
Hârizmî'nin Latince çevirilerinde adı 'Algoritmi' olarak okundu; 'algoritma' kelimesi buradan doğdu. 'Cebir' kelimesi ise kitabının adındaki 'el-Cebr' (tamamlama) teriminden Batı dillerine geçti — bir bilim dalı adı olarak benzersizdir.
Beytü'l-Hikme'de
Bağdat'ta Memun'un Beytü'l-Hikme'sinde çalışan Hârizmî, astronomi tabloları (Zîc) hazırladı ve güneş saati? usturlap üzerine risaleler yazdı. Hint rakamlarını anlatan kitabı, sıfırın ve onlu sistemin Batı'ya geçişinin köprüsüdür.
Sık Sorulan Sorular
Cebiri kim buldu?
Cebir, Hârizmî'nin el-Cebr ve'l-Mukâbele kitabıyla bağımsız bir bilim dalı haline geldi (9. yüzyıl).