Siyaset Felsefesi
Aydınlanma Nedir?
Aydınlanma (17.-18. yüzyıl), aklı otoritenin yerine koyan; bilim, hoşgörü ve insan hakları fikirlerini doğuran Avrupa fikir hareketidir. Kant'ın tanımıyla 'insanın kendi suçuyla düşmüş olduğu olgunlaşmamışlıktan çıkması'dır: Aklı kullanma cesareti (Sapere aude).
Temel İlkeler
Akıl her gerçeğin ölçüsüdür; doğa yasaları bilinip kullanılabilir; din hoşgörüsü ve basın özgürlüğü gereklidir; yönetimin meşruiyeti hukuk ve rızaya dayanır. Newton'un bilim devrimi, aklın evrensel gücüne duyulan güvenin bilimsel temeliydi.
Öncüleri ve Etkisi
Locke, Voltaire, Montesquieu, Rousseau, Diderot (Ansiklopedi) ve Kant; mutlakiyeti, dogmaları ve ayrıcalıkları eleştirdi. Fikirleri Amerikan Bağımsızlık Beyannamesi'ne (1776), Fransız İhtilali'ne (1789) ve modern anayasal demokrasiye kaynaklık etti.
Kendi Kavramı
Kant, aydınlanmayı 'ergenlikten çıkış' olarak tanımlar: kendi aklını kullanma cesareti. Diderot'nun Ansiklopedisi (1751-72) bilgiyi sınıflandırmış; Voltaire hoşgörü mücadelesini, Beccaria ise ceza hukuku reformunu aydınlanma gündemine taşımıştır.
Sık Sorulan Sorular
Aydınlanma nedir?
Aklı, bilimi ve hoşgörüyü otorite yerine koyan; modern demokrasinin fikir temellerini atan 17.-18. yüzyıl Avrupa hareketidir.