Siyaset Felsefesi
İbn Haldun ve Mukaddime — Sosyal Bilimlerin Doğuşu
İbn Haldun'un Mukaddime'si (1377), tarihi olaylar zincirinden toplumsal yasalara geçen ilk sistemli çalışmadır: asabiyet (grup dayanışması), üretim tarzları ve devlet döngüsü sosyolojinin ve iktisat tarihinin öncü kavramlarıdır.
Yöntem
İbn Haldun, tarihin 'yüzeysel anlatı' olmaktan çıkarılıp neden-sonuç analiziyle yazılmasını önerdi; toplumsal olaylar iklim ve ekonomi bağlamında incelenmeliydi. Bu, çağdaş sosyolojik tarihin habercisidir.
Asabiyet ve Devlet
Dayanışma (asabiyet) siyasi gücün kaynağıdır; kentleşme ve lüks, dayanışmayı zayıflattıkça yeni birlikler güç devşirir. Devletler için önerilen 3-4 nesillik ömür döngüsü, siyasi sosyolojinin en erken modellerindendir.
Kavramlar Sözlüğü
Asabiyet (dayanışma), umran (medeniyet), mulk (siyasi güç) ve maişet (ekonomik yaşam) Mukaddime'nin ana kavramlarıdır. İbn Haldun, vergi ve fiyat örnekleriyle iktisadi analize girer; 'göreli fiyatlar' öngörüsü iktisat tarihinde erken bir sezgidir.
Sık Sorulan Sorular
Asabiyet ne demektir?
İbn Haldun'a göre toplumsal dayanışma ve grup bilinci; siyasi gücün temel kaynağıdır.